Ik wil een gastspreker

Waarom een gastspreker?
Een gastspreker vertelt zijn persoonlijke verhaal aan leerlingen en volwassenen. De impact van een persoonlijk verhaal dat live wordt verteld, is een onmisbare aanvulling op de geschiedenismethode. Interactie en dialoog met de leerlingen is daarbij de leidraad. Maar we willen ook verrassen, emotioneren of wakker schudden. De intentie van de gastspreker is om de leerlingen zelfstandig te laten denken over o.a. oorlog, vooroordelen, racisme en antisemitisme. We zoeken bij elke aanvraag de juiste gastspreker.

Quote

‘Ik vind het moeilijk om de geschiedenis van de Holocaust te vertellen. Ik zie dat een flink aantal kinderen zich er weinig bij kan voorstellen. Deels omdat grootouders er niet meer zijn en er weinig tot niets meer wordt verteld. Maar ook bij de kinderen met andere culturele achtergronden zie ik dat de WOII en de Holocaust weinig zegt.’

Oplossing

Een gastspreker die een persoonlijk verhaal vertelt van zijn of haar familie die WOII of een andere genocide heeft meegemaakt, maakt de geschiedenis levend. In het nagesprek met de gastspreker vindt er ook nog de nodige interactie met de leerlingen plaats.

Quote

‘Ik merk als docent dat ik het soms lastig vind om het Midden-Oosten conflict te behandelen. De emoties onder mijn leerlingen uit vmbo 3 en havo 3 lopen soms hoog op en de nuancering is af en toe ver te zoeken. Ik wil graag een open discussie voeren met mijn leerlingen, maar hoe?

Oplossing

Wij hebben een project in ons aanbod waarin twee jonge docenten (Joods en islamitisch) gezamenlijk is drie blokuren de geschiedenis van WOII en het Midden-Oosten behandelen. De verbanden die zij leggen i.r.t. hun persoonlijke verhalen maken dat een open discussie mogelijk wordt in de klas.

WAAR BESTAAT DE GASTLES UIT?

De gastles is een persoonlijk verhaal en kan – al naar gelang de keuze van de gastspreker – eventueel met behulp van media en literaire/theatrale/beeldende/muzikale elementen worden verteld. Aansluitend vindt er gesprek plaats, waarin vragen kunnen worden gesteld en discussie kan plaatsvinden. Het persoonlijke verhaal duurt ongeveer 25 minuten. Aansluitend duurt het nagesprek ongeveer 30 minuten, maar kan ook langer duren wanneer een een dialoog met de leerlingen over vooroordelen, racisme en antisemitisme is gewenst.

DOELGROEP
De gastles is geschikt voor het basisonderwijs (groep 7 en 8), voortgezet onderwijs, mbo, hbo, universiteiten en themabijeenkomsten.

Een kleine greep uit onze huidige gastsprekers:

Mirjam van der Span

WOII – Joods – onderduik

  • Duur: ongeveer 60 minuten
  • Regio: Amersfoort en regio
  • Vrijwilligersvergoeding: €32,50 (reiskosten buiten woonplaats €0,19 per kilometer)
  • Beschikbaar: Vanaf 2018 

Dan staat de SS voor de koosjere slagerij van opa en oma. Keihard bonken ze op de luiken. Het lijkt wel alsof ze door het hout heen timmeren.

Binnen zit haar familie. Ze weten dat als de SS binnenkomt, dat ze gearresteerd zullen worden. Er zijn nooit genoeg losse vloerplanken om met zijn allen onder te gaan liggen.
Ze kunnen geen kant op. Niemand geeft een kik. En dan houdt het bonken op. Er wordt opgelucht adem gehaald als ze ineens gemorrel aan de deur horen…
De SS probeert binnen te komen! Er gaat een ijzige kou door de kamer en iedereen houdt zijn adem in.
Maar dan klinkt er een onvervalste Amsterdamse stem van één van de overburen:
‘Die luiken van de slagerij zitten al heel lang dicht hoor, jullie hebben hen al opgehaald!’
Het blijft even stil. En dan de voetstappen van de SS die weer vertrekt.

Mirjam van der Span vertelt een spannend verhaal over haar sterke oma die haar kinderen ternauwernood kon overtuigen om onder te duiken. En over haar moeder die per ongeluk achterbleef.

Daniël Beaupain

WOII – indisch/Joods – cultuur/geloof

  • Duur: ongeveer 60 min
  • Regio: Amsterdam en regio
  • Vrijwilligersvergoeding: €32,50 (reiskosten buiten woonplaats €0,19 per kilometer)
  • Beschikbaar vanaf 2019 

‘Ik ben opgegroeid in Indonesië. Toen ik 13 jaar was, zijn wij naar Nederland gekomen.
Er is veel gebeurd in mijn leven en nog altijd ben ik op sommige zaken goed voorbereid. Ik heb een kelder vol met blikken eten, kaarsen en zaklampen. Omdat je nooit kunt weten… Mijn dochter zegt: ‘Er komt geen oorlog’. Ik denk dat ze gelijk heeft. Met mijn hoofd weet ik het. Maar als je een geschiedenis hebt meegemaakt zoals ik, dan voelt het anders.
Dan weegt het hart zwaarder dan het hoofd.
De oorlog voor mij in Indonesië is pas echt begonnen met het aflopen van WOII.

Kogels.
Die fluiten een beetje als ze langs zoeven.
Granaten.
De scherven van een granaat kletteren hard als ze op het zinken dak komen.
Schreeuwen.
Uit angst, paniek en woede.

Daniel Beaupain is Joods, maar zijn achtergrond is heel divers. Hij heeft Joodse overgrootouders en een islamitische oma die Soefi was en trouwde met een Indo-Europese man. Maar ook een Protestants-christelijke oma die een kerk bovenop haar woning bouwde. En zelf ging hij onder meer naar een katholieke school.

Leonie Cramwinckel-Bloch

WOII – Joods – onderduik

  • Duur: ongeveer 60 minuten
  • Regio: Leiden en regio
  • Vrijwilligersvergoeding: €32,50 (reiskosten buiten woonplaats €0,19 per kilometer)
  • Beschikbaar: Vanaf 2018 

Op een avond wordt er hard op de deur geklopt.
De nazi’s staan voor de deur.
‘Leo?, mitkommen.’
Mijn vader en tante beginnen meteen te huilen.
‘Niet huilen kinderen, het komt goed. Ik heb voor de Duitsers gevochten in de Eerste Wereldoorlog, ze doen heus niets geks’, zegt mijn opa.
Het helpt niet. Ze zien hoe hun vader zonder bagage op een open vrachtauto wordt gezet tussen andere mannen die zijn opgehaald.
Zodra de wagen wegrijdt, loopt mijn Duitse oma door het huis heen en weer om papieren te verzamelen.
‘Ik ben straks weer terug. Maak je geen zorgen.’
En weg is ze.
Mijn tante en vader blijven alleen achter.

Leonie vertelt over haar Joodse opa Leo die in Tsjechië is geboren en in Duitsland zijn Lutherse vrouw tegenkomt. Zij leest Mein Kampf en wil naar Amerika vertrekken. Ze komen niet verder dan Nederland.

Salman Taleie

Iraans – soefi – theatrale gastles

  • Duur: ongeveer 60 minuten
  • Regio: Gouda en regio
  • Vrijwilligersvergoeding: €32,50 (reiskosten buiten woonplaats €0,19 per kilometer)
  • Beschikbaar: vanaf 2018

Ik ben opgegroeid in Iran, een land met regels.
Ik mocht mijn haar niet lang dragen.
Ik mocht geen korte mouwen.
Ik mocht niet mijn eigen geloof kiezen.
Ik moest een papier tekenen waarop stond dat ik moslim ben.
Ik moest heel veel en mocht heel weinig.
Ik moest de regels volgen.

Ik ben niet goed in moeten.
Ik moet willen.
Als ik wil, kan ik alles.
Maar als ik moet…

Daarom lig ik hier. Voor 72 zweepslagen.

Salman is Soefitisch en vertelt het verhaal over zijn vlucht van Iran via Turkije naar Nederland. Een spannend verhaal. Na zijn opleiding tot opticien in Nederland is hij sinds kort werkzaam bij Specsavers in Gouda.

Jessica van Leeuwen

WOII – Dwangarbeid – Literaire gastles

  • Duur: ongeveer 60 minuten
  • Plaats: Rotterdam en regio
  • Vrijwilligersvergoeding: €32,50 (reiskosten buiten woonplaats €0,19 per kilometer)
  • Beschikbaar: heden
Plotseling zat Berta stijf overeind in bed. Ze hoorde een luide bons en een hoop geschreeuw. Het kwam van beneden. Het gebons werd luider. ‘Moeder’, zei Jenny, ‘het zijn de moffen!’ Ze kroop wat dichter tegen haar moeder aan. Met een enorme klap werd de kamerdeur opengesmeten en stormden er twee Duitse soldaten met getrokken pistolen de woonkamer in.
Een van de soldaten kwam op Berta af en rukte haar aan haar arm het bed uit. Ze gilde het uit van de pijn. De kinderen waren volledig in paniek. Hij zette zijn pistool op de linkerslaap van Berta en gebaarde met zijn hoofd naar zijn collega. De andere soldaat gaf een brul naar de kinderen. Wat hij zei konden ze niet verstaan, maar het was opeens stil. Verschrikt keken ze met grote ogen naar de soldaten.
Berta moest zichzelf dwingen om rustig te ademen, anders was ze ter plekke flauwgevallen. Ze voelde het koude staal van de loop van het pistool tegen haar slaap drukken. ‘Frau Speijer?’, blafte de soldaat haar toe. Berta knikte heel voorzichtig met haar hoofd. ‘Wo ist Ihr Mann?’ Zijn hoofd was nu heel dicht bij haar gezicht en ze kon zijn stinkadem ruiken. Onwillekeurig trok ze voorzichtig haar hoofd wat naar achteren. De greep van de Duitser werd steviger. ‘Auw’, kreunde ze zachtjes.
‘Waar is je man?’ vroeg de Duitser ditmaal in het Nederlands. Berta slikte. ‘De vogel is gevlogen’, zei ze zachtjes.

Jessica vertelt hoe haar grootvader per ongeluk is verraden en gearresteerd door de Sicherheitsdienst, waarna hij dwangarbeid in Duitsland heeft verricht. Het thema is overleven. Hoe overleef je dwangarbeid in een vijandelijk land?

John Melkman

WOII – Joods – concentratiekamp / onderduik

  • Duur: ongeveer 60 minuten
  • Amsterdam en regio
  • Vrijwilligersvergoeding: €32,50 (reiskosten buiten woonplaats €0,19 per kilometer)
  • Vanaf 2018 (indien subsidie wordt toegekend)

Op 15 augustus 1942, midden in de oorlog, trouwen de ouders van John Melkman. Zijn vader Wim mag Kamp Westerbork even verlaten. In het kamp laat Wim zijn moeder Sientje achter.
Het is verre van romantisch: ze moeten vroeg bij het Bevolkingsregister zijn en meer dan het tekenen van de trouwakte is het niet.
De volgende dag moet zijn vader terug naar het kamp met de trein vanaf het Amstelstation.
De vrouw bij het loket weet ‘hoe laat het is’ als hij zijn kaartje naar Westerbork koopt.
‘U ziet er helemaal niet Joods uit. Als ik u was, zou ik proberen onder te duiken.’
‘Mevrouw, dan heb ik een persoonsbewijs nodig. Een valse, waarin geen J van Jood in staat.
En dat kost minimaal 300 gulden. Ik heb maar 17 gulden’, zegt zijn vader.
Zijn vader wist ook: als ik onderduik laat ik mijn moeder in Westerbork achter.
En als ik verdwijn, wordt zij gestraft met doorzending naar het concentratiekamp Auschwitz. Een groot dilemma!

John vertelt het verhaal van zijn ouders. Over de moed die zijn vader heeft gehad zijn vrouw op te halen in Amsterdam, onder te duiken en tegelijkertijd in het verzet te gaan.

Deborah Lens

WOII – Joods – Theatrale gastles

  • Duur: ongeveer 60 minuten
  • Plaats: Rotterdam en regio
  • Vrijwilligersvergoeding: €32,50 (reiskosten buiten woonplaats €0,19 per kilometer)
  • Beschikbaar: heden

Het is 1977 en ik ben 13 jaar. Het is feest bij ons thuis. Ze zijn er allemaal, mijn hele familie! Tenminste degenen die de oorlog hebben overleefd: oma Engel, oom Bernhard, oom Ben, tante Saar, oom Ed, tante Stella, oom Willem en … mijn oom Loe.
Plotseling zie ik een nummer op de arm van mijn oom Loe staan.
‘Wat is dat voor nummer op zijn arm?’ vraag ik aan mijn moeder de volgende dag. ‘Dat is een nummer dat op je arm werd gebrandmerkt als je het kamp binnenkwam. Jouw oom Loe heeft een laag nummer, hij behoorde tot de eerste groep in Nederland die werd opgeroepen. Hij was 15 jaar toen hij concentratiekamp Auschwitz binnenkwam en heeft daar tot het einde van de oorlog gezeten.’

Deborah is Joods en vertelt op theatrale wijze over het verlies van haar grote familie, maar ook over diegenen die WOII ternauwernood hebben overleefd. ’Verrader of meeloper?’ is het thema in deze gastles.

 

Gastsprekers in opleiding:

We hebben van meerdere fondsen donaties ontvangen en daardoor is er in de komende periode plaats voor vier tot vijf gastsprekers die kunnen worden opgeleid. Meld jij je aan?

Ik word gastspreker

Zo werkt het
  • Je neemt telefonisch, per mail of via WhatsApp contact met ons op.

  • Je krijgt globale informatie. Lijkt het je wat, dan maken we een afspraak.

  • Tijdens het eerste gesprek maken we kennis, vertellen wij uitgebreid hoe het verder gaat en vertel jij je persoonlijke verhaal. Als er een match is…

  • Dan gaan wij gezamenlijk het verhaal schrijven.

  • Wanneer het verhaal klaar is, gaan we repeteren met onze coach en oefenen in het voeren van een groepsgesprek/discussie. Daarbij gaan we niet toneelspelen, maar we leren je wel hoe je een verhaal goed kunt vertellen!

  • Vervolgens ga je enkele try-outs doen op scholen.

  • Aan het werk! Op basis van een vrijwilligersovereenkomst en een VOG ga je een x-aantal gastlessen geven op scholen die wij voor je regelen in de stad/regio die jij kiest. Er staat een vrijwilligersvergoeding tegenover.


Jeroen van der Heijden: onze tekstschrijver/regisseur

In 2011 afgestudeerd aan ArtEz Hogeschool voor de Kunsten als theaterdocent. Hij maakt met simpele middelen en combineert tekst en beeld op dynamische wijze. Verbeelding en humor staan centraal in zijn werk als theatermaker en docent. Jeroen maakt onderdeel uit van ‘Theater na de Dam’ en heeft inmiddels vier jaar voorstellingen voor en door jongeren gemaakt rond het thema WOII. Zijn sterke punt is dat hij ervaring heeft in het betrekken van kinderen en jongeren bij het thema oorlog die daar van huis niet mee in aanraking komen. Zijn eerste vraag aan iedere gastspreker: ‘Wat wil JIJ graag vertellen?’


Wat moet je kunnen?

Als naoorlogse generatie een geschiedenis hebben in relatie tot WOII ( o.a. Joods, Indisch, verzet, Roma en Sinti, NSB) of een andere genocide.

Niet bang zijn om in het openbaar te spreken voor groepen. Ervaring is niet noodzakelijk, maar wel mooi meegenomen!

Hart voor kinderen, jongeren en onderwijs hebben!

Ja? Doen: er gaat niets boven de kracht van het persoonlijke verhaal!

Ik wil een project

WOII en het Midden-Oosten conflict vanuit Joods en islamitisch perspectief tot heden

Wil jij praktische hulp als docent om het Midden-Oosten conflict te behandelen in relatie tot de huidige ontwikkelingen rondom de Arabische lente en IS in de klas? Dan is dit project een oplossing.
Dit project zet twee ervaren jonge docenten voor de klas om in drie blokuren het Midden-Oosten conflict vanuit elkaars perspectief te behandelen. Maar het begint natuurlijk met een deel geschiedenis over WOII en de geschiedenis in het Midden-Oosten. Hun persoonlijke verhalen nemen zij ook mee in de lessen, evenals de rol van de media en de daarbij behorende beeldvorming.
Het belangrijkste doel van dit project is het verminderen van discriminatie en antisemitisme. Maar ook het bevorderen van burgerschap, verdraagzaamheid, inzicht in de rechtsstaat en respect voor de democratie.

Baruch (Joods) en Kamal (islamitisch) zijn zo goed op elkaar ingespeeld, omdat ze al jaren met elkaar samenwerken. Hoewel zij het niet altijd met elkaar eens zijn, hebben zij respect voor elkaar en dat werkt in de klas. Tegelijkertijd ontstaat daardoor een open sfeer, waardoor een goede discussie mogelijk is. Met behulp van animatie worden de lessen verrijkt voor het vmbo, mbo en havo/vwo. Momenteel lopen er subsidieaanvragen bij diverse fondsen en gemeenten.

Over ons

I witness in de school is een vrijwilligersstichting. Zowel de gastsprekers als de coördinator werken volledig vrijwillig. Betaalde krachten worden alleen freelance ingehuurd zoals een tekstschrijver, regisseur, vormgever enz.

Het ontstaan
De directe aanleiding om deze stichting op te richten, is het gegeven dat de eerste generatie overlevenden langzamerhand uitsterft of niet meer in staat is om gastlessen te geven. Daarnaast is de huidige maatschappelijke situatie waarin racisme en antisemitisme aan de orde van de dag is en WOII of andere genocides steeds verder van kinderen en jongeren met een andere culturele achtergrond af staan ook een aanleiding om de naoorlogse generatie gastsprekers op te leiden.

Over de oprichter: 
Deborah Lens heeft gestudeerd aan de Rotterdamse Dansacademie en vervolgens gewerkt als danseres bij het Hongaars Militair Staatsensemble. Daarna heeft zij Theaterwetenschap met als specialisatie Kunstbeleid en -management in Utrecht gestudeerd. Hierna heeft zij achtereenvolgens de cultuureducatie vanuit de gemeente Schiedam ontwikkeld en gecoördineerd, waaruit De Teerstoof (jeugdtheater, jeugdtheaterschool en jeugdimpresariaat) is ontstaan. Om daarna een centrum voor vrijwilligers te ontwikkelen en Serious Ambtenaar te coördineren voor de gemeente Schiedam. 

Het nut en de noodzaak in cijfers

Naar schatting worden er in Nederland door merendeels eerste generatie gastsprekers ongeveer 1800 gastlessen over WOII gegeven. Hiermee worden ruim 42.000 leerlingen bereikt. Er bevinden zich in Nederland volgens de cijfers van het CBS 576.336 leerlingen in leerjaar 7 en 8 van het basisonderwijs en leerjaar 3 van het voortgezet onderwijs. 

Ongeveer
0
gastlessen
Bereik
0
leerlingen
er zijn
0
leerlingen

Werk aan de winkel dus voor de naoorlogse generatie van I Witness in de school!

Visie

Als wij naar de wereld om ons heen kijken, zijn momenteel de termen polarisatie, antisemitisme en racisme van toepassing. In onze visie helpt de kracht van het persoonlijke verhaal om deze polarisatie tegen te gaan en meer begrip en inleving te kweken voor mensen die anders denken dan jijzelf.

Missie

Ons doel is om de naoorlogse generatie gastsprekers professioneel op te leiden en te bemiddelen. Emotie is hierbij het middel. De vorm is de gastles met een persoonlijk verhaal. Maar ook projecten op scholen dragen hieraan bij. Een combinatie van ‘kijken naar’, ‘zelf doen’ en ‘reflecteren op’ vormt de basis.

I witness in de school wordt mede mogelijk gemaakt door:

logos sponsoring I witness in de school
Draag jij I Witness in de school ook een warm hart toe?

Nieuwsbrief

Contact

Voor vragen stuur een email naar info@iwitnessindeschool.nl
Voor het aanvragen van een gastles vul onderstaand formulier in.
I witness in de school

Deborah Lens
Coördinator (vrijwillig)
Tel. 06-261 68 301
Aanvraagformulier gastles naoorlogse gastspreker

* = verplicht

Telefoon contactpersoon*

Leerjaar *

Aantal groepen/klassen *

Bestuur
S. Voogt, voorzitter
R. van Gorcum, penningmeester
J. Vincent, secretaris
Het bestuur is onbezoldigd.

KVK en RSIN
St. Gastsprekers Oorlogen
Gastspreker WOII tweede generatie
KVK 66579856/65569911
RSIN 856617404/856166169

Commissie van Aanbeveling
R. Anthonio
R. Cohen
I. Vijzelman